Ücretsiz beta açık. Programı denemek için başvurun →
Evolventix
Pafta 4 · rehber 03 · tasarım · ≈ 5 dk

Profil kaydırma ne işe yarar?

Kesici takımı dişliden biraz uzaklaştırırsınız: diş kalınlaşır, alt kesilme gider, çiftte merkez mesafesi ayarlanabilir olur.

Fikir: takımı x·m kadar kaydırmak

Standart dişlide kesici takımın hatve doğrusu, dişlinin hatve dairesine teğettir. Profil kaydırmada takım, dişliden x·m kadar uzaklaştırılır (x pozitif) ya da yaklaştırılır (x negatif). x boyutsuz bir katsayıdır, m modüldür.

Evolvent eğrisi değişmez; değişen, evolventin hangi parçasının kullanıldığıdır.

Bir dişlide neyi değiştirir?

da = m·(z + 2 + 2x)
df = m·(z − 2,5 + 2x)
s = m·(π/2 + 2x·tan α)s: hatve dairesindeki diş kalınlığı. Hatve çapı d = m·z ve temel daire çapı db değişmez.
x = 0 · s = 1,571·m x = +0,5 · s = 1,935·m
Şekil 1. z = 20, aynı temel daire. Evolvent aynı eğridir; x = +0,5 diş kalınlığını 3,142 mm'den 3,870 mm'ye (m = 2 mm) ve diş başı çapını 44 mm'den 46 mm'ye çıkarır. Kesikli daireler: hatve (gri) ve temel daire (mavi).

Örnek: z = 20, m = 2 mm. x = 0'da da = 44 mm, s = 3,142 mm. x = +0,5'te da = 46 mm, s = 3,870 mm: diş yaklaşık %23 kalınlaşır, diş dibi çapı da 35 mm'den 37 mm'ye çıkar. Kalın dişin kökü daha dayanıklıdır.

Dene · bir dişlide profil kaydırma

Çiftte: Σx ve merkez mesafesi

Çiftte iki profil kaydırmanın toplamı Σx = x₁ + x₂ merkez mesafesini belirler.

  1. Σx = 0 (örneğin x₂ = −x₁) ise merkez mesafesi standart a₀ = m·(z₁ + z₂) ÷ 2 kalır. Az dişli pinyon pozitif, büyük dişli negatif kayar; pinyonun kökü güçlenir, büyük dişlinin kökü biraz zayıflar.
  2. Σx > 0 ise merkez mesafesi büyür ve çalışma basınç açısı αw, 20°'den büyür: inv αw = inv α + 2·Σx·tan α ÷ (z₁ + z₂); a = a₀·cos α ÷ cos αw. Mil aralığı standart değerden farklıysa çiftin kaydırmalı olduğunu anlarsınız.

Örnek: z₁ = 12, z₂ = 30, m = 2 mm. Standart merkez mesafesi a₀ = 42 mm.

x₁ / x₂ΣxMerkez mesafesiαwεα
+0,3 / −0,3042,00 mm20,00°1,480
+0,3 / 0+0,342,57 mm22,02°1,415
+0,3 / +0,3+0,643,10 mm23,69°1,350

Σx ≠ 0 iken program diş başlarını biraz kısaltır (diş dibi boşluğu 0,25·m kalsın); tablodaki εα bunu içerir. Kavrama oranının anlamı için kavrama oranı yazısına bakın.

Sınırlar

Alt sınırı alt kesilme koyar: x ≥ xmin (alt kesilme yazısı). Üst sınırı diş ucu koyar: pozitif x dişi inceltir, çok büyük x'te yanaklar diş başı dairesine varmadan kesişir (sivri diş). Program uç kalınlığı 0,4·m'nin altında uyarı, 0,2·m'nin altında engel verir.

x (z = 20)Diş ucu kalınlığıProgram
00,69·muygun
+0,500,47·muygun
+0,750,33·mince, uyarı
+1,000,16·mçok ince, üretim engeli
+1,25—sivri diş

Programda

Dişli, çift ve kremayer ekranlarında x'i elle yazarsınız ya da otomatik bırakırsınız; otomatik x = max(0, xmin) olur. Merkez mesafesini verirseniz program Σx'i bulur ve iki dişliye dağıtır; varsayılan dağıtım, diş dibinde eşit özgül kaymadır.

Bir dişlide x'i değiştirip diş başı çapının, diş kalınlığının ve diş ucunun nasıl oynadığını çizimle görün.

Hesaplayıcıyı açın